يك خبر چندرسانه ای تركيبي است از متن، عكس، كليپ‌هاي ويدئويي، صدا، گرافيك كه به صورت اينتراكتيو (دوسويه) در قالبي غيرخطي در يك وب سايت عرضه شده است به ترتيبي كه هر تكه اطلاعات تكميل كننده تكه ديگر اطلاعات است و تكراري نيست.
غيرخطي يعني به جاي اين كه خوانده يك روايت را از اول تا آخر دنبال بكند او مي‌تواند از ميان سفره حاوي اطلاعات و مطالب مختلف كه پيش رويش پهن شده، به سليقه خودش گشت بزند و از ماجرا مطلع شود.
تكراري نبودن يعني به جاي اين كه تنها متني از يك واقعه داشته باشيم كه فيلم همان واقعه را هم در وب سايت گذاشته‌ايم، بخش‌هاي مختلف يك خبر را با رسانه‌هاي مختلف تعريف كنيم. مثلا در متن، اطلاعاتی در خصوص کشته شده های زلزله ارائه داده، سپس در يك كليپ ويدئويي كه در گوشه ديگر صفحه است، تصاويري از تخريب را نمايش و با يك نمايش اسلايد، تصاويري از چهره مجروح‌ها و كشته شده‌ها نمايش بدهيم.
زماني كه موسسه‌هاي خبري تمايل دارند از دو ويژگي اصلي روايت خبر در وب يعني امكان افزودن اطلاعات پيراموني به يك خبر و همچنين امكان استمرار و تعقيب ماجرا (context_and_continuity) استفاده بكنند، اغلب خبرهاي چندرسانهاي در يك بسته (shell) (يك صفحه وب) پيچيده مي‌شوند كه در اين صفحه پيشينه، عكس، اطلاعات پيراموني، كليپ ويدئويي و همه و همه در كنار هم در اختيار قرار مي‌گيرند. بسته‌هاي خبر چندرسانهاي مثل سفره‌اي با غذاهاي مختف است كه پيش رويتان گشوده مي‌شود و شما ميتوانيد به انتخاب خود غذايي را كه دوست داريد مزه كنيد. اين سفره (Shell) مي‌تواند شامل هر چيزي باشد، از يك بانك اطلاعات گرفته، تا يك سال‌شمار، باكس‌هاي اطلاعات براي فهرست كردن خبرهاي مرتبط، لينك به منابع ديگر، تالارهاي گفت‌وگوي آنلاين. اطلاعات هر بسته خبري خواننده را با متن و فضاي كلي خبر آشنا مي‌كند و همچنين دريچه‌اي به روي خبرهاي مرتبط ديگر باز مي‌كند.
در همين حال، هر بسته خبري، خود مي‌تواند بخشي از يك موضوع گسترده‌تر خبري يا يك حوزه خبري باشد و ابعاد كلي و گسترده‌تر يك خبر را بيان كند.
انواع بسته‌هاي چندرسانهاي
بسته چندرسانهاي راجع به يك خبر Story shell
يك بسته چندرسانهاي راجع به تاريخ نژادپرستي در آمريكا است. در وسط صفحه متن يك گزارش توصيفي درباره برداشت محصول در زمان قديم توسط برده‌ها، روان است كه حالا يك تور در آن مزرعه برپا است. يك ويدئو كليپ فلاش كه ميتوانيد در گوشه سمت راست تصوير روي آن كليك كنيد شما را به يك اسلايد همراه با توضيح مي‌برد. در گوشه‌ي بالا در سمت راست صفحه در يك باكس اطلاعات در يك جمله مي‌گويد كه اين بسته خبري درباره چيست. در بخش ديگري از نوار سمت چپ، به ديگر مطالب نيويورك تايمز كه درباره برده‌داري است لينك داده شده است. همچنين لينكي وجود دارد به سايت‌هاي ديگر اينترنتي كه درباره نژادپرستي در آمريكا هستند.
بسته چندرسانهاي راجع به يك موضوع خبري داغ Issue shell
يك بسته چندرسانهاي راجع به تحولات عراق. آخرين خبرها يك گزارش‌هاي جذاب در بالا و وسط صفحه، تيتر يك مي‌شوند. اين خبرها و گزارش‌ها روزانه تغيير مي‌كنند. اخبار حاشيه‌اي و كم‌تر مهم در يك باكس در سمت راست و بالاي صفحه كار شده‌اند. زير همين باكس، خبرهايي كه پربيننده هستند رديف شده‌اند.
در بخشي ديگري از صفحه به سايت‌هاي ديگر كه مطالب به دردبخور درباره عراق دارند لينك داده شده است. يك باكس ديگر هم در وسط صفحه وجود دارد كه اگر به آن مراجعه كنيد ميتوانيد به اطلاعات بيوگرافيك سربازهاي امريكايي كه در جنگ عراق كشته شده‌اند دست يابيد. مابقي صفحه – وسط تا پايين – مربوط به مطالب پيشين است – شامل خبر، گزارش، يادداشت و ... كه اگر آخرين خبر را دنبال كرديد اما متوجه ماجرا نشديد و به اطلاعات بيشتر احتياج داشتيد ميتوانيد با رجوع به گزارش‌ها و خبرهاي پيشين از تمام ماجرا به خوبي سر در بياوريد.
بسته چند رسانه‌اي راجع به يك حوزه خبري Beat shell
يك صفحه مربوط به حوزه حقوق. در وسط صفحه تا پايين آخرين خبرها و مطالب مربوط به اين حوزه زير يكديگر رديف شده است. گزارش‌هاي روزانه راديويي درباره آنچه در كنگره مي‌گذرد در يك باكس در وسط صفحه سمت راست ديده مي‌شود. چند تا باكس ديگر كه زير هم در وسط صفحه رديف شده‌اند، شما را – اگر بخواهيد – در كنگره به گردش مي‌برند، به شما مي‌گويند چه پروسه‌اي طي مي‌شود تا يك لايحه تبديل به يك قانون بشود، متن لوايح را در اختيار مي‌گذارند، و ... در سال شماري كه در باكسي ديگر آمده است، ميتوانيد از تحولات كليدي كنگره در سالي كه گذشت مطلع شويد. در بخش مالتي مديا نيز كليپ هايي ارائه شده كه شما را با تاريخ قانونگذاري در امريكا آشنا مي‌كند.
بسته رسانه‌اي درباره اخبار مهم General shell
آخرين تحولات خبري را در اين سايت بخوانيد. اما اين همه ماجرا نيست. تيتر يك اين سايت يك كليپ ويدئو است در روز تهيه اين مطلب (۴ سپتامبر، ۲۰۰۶) اين ويدئو كليپ به جريان كشته شدن يك شكارچي تمساح تعلق داشت كه توسط يك سفره ماهي كشته شده بود. اگر روي آن كليك كنيد صفحه‌اي پيش رويتان باز مي‌شود كه در آن هم فيلمي راجع به شيرين‌كاري‌هاي آن شكارچي تمساح مي‌بينيد، هم يك اسلايدشو براي شما مهيا شده و هم متن يك خبر آسوشيتدپرس را ميتوانيد، بخوانيد. چه چيزي خبر چند رسانه‌اي نيست؟
سايت‌هايي مثل:
www.cnn.com
www.washingtonpost.com
www.npr.org
www.msnbc.com
سايت‌هاي چندرسانهاي هستند. اين سايت‌ها متن دارند، كليپ ويدئويي دارند، صدا دارند، عكس دارند، گرافيك‌هاي دوسويه دارند. (گرافيك‌هايي كه ميتوانيد روي بخش‌هاي مختلف آن كليك نمائید) اما بخش اصلي خبرهاي اين سايت‌ها اغلب با روايت خطي نوشته شده و با استفاده از تنها يكي از رسانه‌ها يكي متن، فيلم، عكس، يا صدا ساخته شده‌اند. در كنار متن اغلب عكس هم گنجانده شده درست مثل روزنامه‌ها يا مجلات. ويدئو هم اغلب همان نسخه‌اي است كه در تلويزيون نمايش داده شده است. معمولا اين ها خبرهاي مجزا هستند كه براي رسانه‌هاي مختلف ساخته شده‌اند و حالا در يك صفحه كنار هم چيده شده‌اند.
الف- يكي آن‌هايي كه خبرنگار خودش بايد بسته خبري را تهيه كند. اين نوع خبرها، اغلب يك خبر روزانه راجع به يك حوزه خبري، يك گزارش، يك خبر يا گزارشي مربوط به يك سلسله گزارش تحقيق و تفحص، يا يك پروژه ويژه هستند. خبرنگار چندرسانهاي كه گاه از آن با عنوان «خبرنگاري كوله پشتي به دوش» Backpack_Journalis ياد مي‌شود، به حوزه خبر يا محل رويداد سر مي‌زند، از دوربين فيلم‌بردارياش به عنوان دفترچه يادداشت استفاده مي‌كند. فيلم مي‌گيرد، عكس مي‌اندازد، صدا برمي‌دارد، اطلاعات جمع مي‌كند، اطلاعاتي كه در قالب متن و گرافيك نمايش داده مي‌شوند. همين‌طور كه پيش مي‌رود و مواد لازم را جمع آوري مي‌كند خبر هم در مغزش شكل مي‌گيرد كه در نهايت با ملاطي كه در دست دارد چه خبر يا گزارشي را شكل بدهد.
Touching Hearts گزارشي است درباره كساني كه بين مرگ و زندگي در نيجريه دست و پنجه مي‌زنند. اين يك بسته چندرسانهاي خبرنگارگرا محسوب مي‌شود.
ب- ديگري بسته‌هاي خبري كه سردبير يا تهيه‌كننده درگير آن هستند، مثل بسته‌هاي خبري مربوط به Breaking_News اخباري كه تازه رخ داده. سردبير وظايف اعضاي تيم را مشخص مي‌كند، كه هر كدام قطعه‌اي از خبر را پوشش بدهند. مثلا خبري راجع به طوفاني كه شهري را تخريب مي‌كند. او از عكاس مي‌خواهد عكس بيندازد، يك گزارشگر به محل برود و مصاحبه بگيرد، يك فيلمبردار از تخريب فيلم بگيرد، يك گزارشگر ديگر از طريق تلفن اطلاعات جمع‌آوري كند، يك طراح گرافيست نقشه و تصاويري كه اتفاق را به تصوير بكشد، تهيه كند. خود خبر در مغز سردبير يا تهيه كننده شكل مي‌گيرد و او تصميم مي‌گيرد كه از ملاطي كه در دست دارد، چطور استفاده كند كه كل قضيه شكل بگيرد. گزارش «قهرمان‌هاي مينياپوليس» كه مينياپوليس استار تريبيون آن را منتشر كرده از اين جنس بسته‌هاي چندرسانهاي است.
انتخاب موضوع براي تهيه يك خبر چندرسانهاي
همه خبرها براي توليد خبرهاي چندرسانهاي مناسب نيستند. بهترین خبرهاي چندرسانهاي خبرهاي چندبعدي (چندوجهي) هستند. در آن‌ها حركت وجود دارد كه به درد فيلم مي خورد، جريان يا روند انجام كاري را توضيح مي‌دهند كه تصاوير گرافيكي مي‌تواند به كمك روشن شدن موضوع بيايد (مثلاً چطور توفاني شكل مي‌گيرد يا اين عمل جراحي جديد چطور انجام مي‌شود) كساني وجود دارند كه مي‌توانند به شما نقل قول‌هاي كوتاه صريح و شفاف بدهند كه به صورت صوت يا فيلم از آن استفاده كنيد. يا كساني وجود دارند كه ميتوانيد احساسات آن‌ها را با عكس به تصوير بكشيد. براي توليد خبرهاي چندرسانهاي بهتر است به محل ماجرا برويد و در آنجا با منابع خبرتان رو در رو بشويد تا اين كه بخواهيد كار را تلفني انجام بدهيد.
منابع :
۱- خبر دکتر یونس شکرخواه
۲- روزنامه نگاری دکتر حسین قندی